Kimyasal peeling, en eski cilt temizleme yöntemlerinden biridir. Eski zamanlarda Mısır, Yunanistan ve Roma'da insanlar daha yumuşak, daha güzel bir cilde sahip olmak için kimyasal peeling yöntemini kullanmıştır.

Bu yöntem ,asit tabanlı bir çözelti ile cildin hasarlı dış tabakasının ciltten ayrılmasını sağlar. Ciltte kontrol altında ve hafif kimyasal bir yanık meydana getirilerek sağlıklı ve genç hücrelerin, ölü hücrelerin yerini alması sağlanır. Ayrıca cilt sağlığı ve cilt güzelliğinde iki temel bileşen olan kollajen ve elastin üretimi için de cildin alt tabakaları uyarılmış olur.

Çeşitli kimyasal peeling türleri

- Yüzeysel Kimyasal Peeling

Söz konusu ürünler, güneşin cilt üzerindeki etkileri, ince kırışıklıklar ve hafif renk bozuklukları için kullanılır. Bunların ana maddeleri genelde Hidroksi Asitler ( Alfa Hidroksi Asitler ve Beta Hidroksi Asitler) grubundan %20-%70 konsantrasyon ile diğer peeling maddeleridir. Yüzeysel kimyasal peeling maddeleri klinikte, uzman tarafından kullanılmalıdır. Fakat gerekli madddelerin daha hafif oranda olan konsantrasyonları, genel kullanım için piyasada mevcuttur. Daha iyi sonuçların elde edilebilmesi için 2 ila 4 hafta içerisinde 4-5 kez kullanılması tavsiye edilir. Bu uygulama yılda 4 kez tekrarlanmalıdır.

Alfa Hidroksi Asitler (AHA) genelde meyveler, şeker kamışı, ekşimiş süt ve diğer doğal kaynaklardan elde edilir ve glikolik asit, laktik asit, malik asit, sitrik asit ve tartarik asit içerir. Organik asitler olan Beta Hidroksi Asitler (BHA) ile Alfa Hidroksi Asitler (AHA) arasında yapısal açıdan küçük farklılıklar vardır ve cilt gençleştirme işleminde önemli rol oynar; hiçbir iltihaba neden olmadan cilde derinlemesine nüfuz eder. En tanınmış Beta Hidroksi Asit (BHA) türü, akne iyileştirilmesinde kullanılan salisilik asittir.

Kimyasal peeling yöntemi geçici olarak cildin kızarmasına ve soyulmasına sebep olur. Ancak bu kişinin günlük aktivitelerine engel değildir, kişi evde dinlenmeye ihtiyacı olmadan günlük faaliyetlerine başlayabilir. Fakat cildin her zaman güneşten korunması gerekir. Bu tip peeling uygulamalarında, Fitzpatrik sınıflandırması (Fitzpatrick classification) dikkate alınmalı ve (IV - VI nolu) koyu cilt tiplerine daha fazla özen gösterilmelidir.

- Orta Dereceli Kimyasal Peeling:

Orta dereceli kimyasal peeling işlemi cildin tazelenmesi ve canlılığının sağlanmasında oldukça etkilidir. İnce kırışıklıkları ortadan kaldırdığı gibi bazı yüzeysel cilt lekelerinin ve çok yüzeysel akne izlerinin tedavisinde etkili olur. Derin akne izleri ve derin kırışıklıkların tedavisinde çok az etkilidir. Bu işlemde asit konsantrasyonu biraz daha fazla olan materyaller kullanılır. TCA (Trichloro Acedic Acit) ve Glycolic asit yaygın kullanılan materyallerdir. Ancak bu tip peeling çözeltileri cilde derinlemesine nüfuz ettikleri için, özellikle yüz ve boyun bölgeleri dışında, diğer bölgelerde kullanılması tavsiye edilmez.

Bu yöntemde, hasarlı bölgenin pul pul dökülmesi 3 ila 7 gün sürebilir. Peeling sonrası cildin kızarıklığı ve iltihap hali 2 ay sürebilir. Fakat genel olarak 1-2 hafta içerisinde cilt normal görünümüne döner ve kalan kızarıklıklar kozmetik ürünlerle kapatılabilir.

Bu tip peeling çözeltilerinin kullanımında kişi nadir olarak acı veya rahatsızlık hisseder, oluşan yan etkiler de reçeteli ilaçlarla kontrol edilebilir.

- Derine kimyasal Peeling :

Derin kimyasal peeling oldukça ciddi bir soyma işlemidir. Ciltteki derin çizgiler, sivilce izleri, akne skarları, güneş lekeleri, yaşın ilerlemesinden kaynaklanan belirtiler ve gelişmiş prekanseröz deri pürüzlerinde kullanılır.

Derin kimyasal peeling işleminde fenolik solüsyon kullanılır. Bu güçlü peeling maddesi sayesinde; yöntem diğer kimyasal peeling uygulamalarına göre çok daha etkilidir ve etkisi uzun süre devam eder. Bir uygulama seansı 60 ila 90 dakika sürebilir ve işlem yüzün her bölgesine 15 dakika uygulanır. Tercihen ameliyathane şartlarında genel veya lokal anestezi altında yapılır. Kişinin kalp durumu kontrol edilir; aritmi durumunda peeling işlemi durdurulur. İşlemden sonraki süreç genellikle ağrılıdır. Yüzde 1 – 2 hafta devam eden şişlikler görülür. Yaklaşık 1 ay iyileşme süreci vardır ve kızarıklığın tamamen iyileşmesi 3 aya kadar sürebilir.

Koyu tenli kişilerde kalıcı renk açılması ihtimali dolayısıyla açık renk cilt yapısına sahip bireyler için (tip I-II) daha uygun bir peeling yöntemidir. Bu tip peeling ürünlerinin güçlü etkisi nedeni ile sadece yüz için kullanılması tavsiye edilir. Buna ek olarak kalp rahatsızlığı olanlar da bu işlem için uygun değildir.

Yan etkiler ve kısıtlamalar

Tüm kimyasal peeling ürünlerinin ciltte yanma ve tahriş, iltihap ve pullanma gibi bir yıl sürebilen yan etkileri mevcuttur. Peeling derinliği ne kadar fazla olursa, yan etkilerin oluşma ihtimali de o kadar artar. Olası yan etkileri;

- Yara izi oluşumu
- Enfeksiyon
- Cilt tonunda  kalıcı değişiklikler
- Uzun süreli iltihap
- Uçuk virüsünün aktifleşmesi
- Kalıcı hipo veya hiper pigmentasyon
- Cilt gözeneklerinde kalıcı genişleme ( özellikle de derin peeling yöntemlerinde)

Ayrıca, derin kimyasal peeling yöntemlerinde anestezi veya hastane kaynaklı komplikasyonlar oluşabilir. Ve kimyasal peelingler gevşek ciltlerde ve derin yara izlerinde etkili değillerdir.